vrijdag 20 november 2026

Annie van Ommeren


Drie jaar geleden werd ik geattendeerd op het bestaan van de Hesse-liederen van Annie van Ommeren. Die zouden een interessante aanvulling kunnen zijn op het programma rond Hermann Hesse dat we met ons koor aan het instuderen waren. Op Lieder.net stond summiere informatie over de componiste. Annie van Ommeren-Averink zou ze voluit heten, 1913-1991. Ik googelde haar en een stortvloed van pagina's brak los; het ging om een bekende politicus, verzetsvrouw en communiste. Ik las haar bio en het werd me al gauw zonneklaar duidelijk dat dit nooit de Annie van de Hesse-liederen kon zijn. Lees HIER mijn verslag van die vergeefse zoektocht.

Het raadsel van deze in laatromantische stijl schrijvende componiste van één traceerbare compositie bleef bestaan.
Tot ik een week geleden een mail ontving die begon met: 'Geachte mijnheer van Spaendonck, ik kan u opheldering geven.' Met rode oortjes las ik verder.
De auteur, Piet Groeneboom, vertelt in verzorgde stijl dat Annie van Ommeren zijn tante was, de halfzus van zijn moeder. Ze leefde van 1914 tot 1970. Haar meisjesnaam was Witthaus. Ze studeerde cum laude af als pianiste aan het Koninklijk Conservatorium in Den Haag, waarschijnlijk in 1941.
Hij stuurt me, enige mailtjes later, een knipsel uit het Nationaal Archief. Het "debutantenconcert" dat ze met violiste Nel van Woerkens gaf in het voormalige Haags Gemeentemuseum op zaterdag 24 januari 1942 ging nog onder haar meisjesnaam. Daarna trouwde ze met Bernard van Ommeren, telg van een Rotterdamse redersfamilie, zoals ik al had vermoed; het paar woonde meestentijds in Engeland en dat zal de reden geweest zijn dat ze in de vaderlandse muziekwereld niet veel sporen meer naliet. Er was, zoals ik in mijn eerdere blog schreef, dat concert van het Rotterdams Mannenkoor in 1968, twee jaar voor haar vroegtijdige dood, en Piet vertelde me in het vervolg van onze briefwisseling dat ze opera's en operettes componeerde, samen met haar halfzuster, waarvan Melanita in het Kurhaus en het Circustheater Scheveningen is uitgevoerd, circa 1960.

Blijkbaar inspireert onze mailwisseling ook Piet, emeritus-hoogleraar statistiek aan de TU te Delft, om in zijn verleden te gaan wroeten. Zelf amateur violist herinnert hij zich nog hoe hij met zijn tante César Franck en Mozart speelde, en hoe haar spel hem vleugels gaf.
Hij neemt contact op met Charlotte, de dochter van Annie in Engeland. Er moeten nog tapes bestaan van haar muziek - misschien zijn die te digitaliseren?
De reactie is boven verwachting. Hij krijgt een mail met een link naar een op MP3 gekopieerde grammofoonplaat, waarop Annie haar liederen speelt én zingt. Door het fijne nostalgisch gekraak heen hoor ik een gulle echo van de muziek van Richard Straus, virtuoos gespeeld, bekoorlijk gezongen met een fraai bescheiden vibrato en veel sfeer- en stijlgevoel: ik moest aan het raffinement van de jonge Schwarzkopf denken, een jaar later geboren dan Witthaus.
Van het Hesse-lied Keine Rast waarmee kant twee van de plaat opent stuurt Piet nog een andere opname mee, een recente: "cross-over sopraan" (From Opera to Abba) Marika Rauscher, ampel op Google aanwezig, zingt het lied met pianobegeleiding plus een toegevoegd, al dan niet digitaal gegenereerd strijkkwartet. Deze vriendin van Annie's kleinzoon heeft volgens het internet stevig aan de weg getimmerd; ze heeft samengewerkt met filmcomponist Hans Zimmer, en is verantwoordelijk voor de zangpartijen in onder meer Harry Potter-films. Ruime stem, expressief. In eerste instantie maakt ze indruk.
Maar Piet en ik waren het erover eens: zijn tante Annie zong dat toch veel mooier. 

Ik ben nog in afwachting van de toestemming van Charlotte om de link naar de plaat hier te plaatsen. Ook heb ik gevraagd om een foto van Annie. Bij gunstig antwoord zal ik dit blogje daarmee op een later tijdstip verrijken en de afbeelding van Schwarzkopf vervangen door die van haar - bijna - vergeten collega.


Geen opmerkingen: